Grupos Antiterroristas de Liberación (GAL) talde terrorista bat izan zen, segurtasun indarretako kideek eta soldatapeko mertzenarioek osatua, ustez ETA edo haren ingurukoen aurka estatu krimenak egin zituztenak. 1983tik 1987ra GALek aktibo egon zen; epe horretan 27 hilketa egin zituzten, desagertze behartuak barne. Ondorengo prozesu judizial batean, frogatuta geratu zen bere jarduerak Felipe Gonzalezen (PSOE) lehen gobernuaren Espainiako Barne Ministerioaren funtsekin finantzatu zirela. 

GALek estatu “demokratiko” baten estoldetatik sortu ziren ETA erailketei erantzuteko. Teoriaren arabera, ETA hiltzen zen bakoitzean, GALek terrorea piztuko zuen euskal errefuxiatuekin zerikusia zuen norbait erailez Frantziako hegoaldean (Euskal Herriko iparraldean). Eta Estatu espainiarrean bakarrik aritzen bazen, haiek soilik Estatu frantsesean jardungo zuten, Pirinio Atlantikoetako departamenduan; bertan, gobernu espainiarrak “santutegi” etarra deiturikoa kokatzen zuen.

Anagrama de los GAL
Felipe Gonzalez y François Mitterrand

Frantziarekiko lankidetza

Horrez gain, GALek presioa egin nahi zuen Frantziako gobernua Espainiarekin elkarlanean has zedin eta asilo politikorako lizentziarik ez emateko. Izan ere, Frantziako administrazioak uste zuen euskal errefuxiatu horietako asko ez zirela terroristak, baizik eta Estatu espainiarrean beren ideiengatik persekuzioa jasaten zutela. GALen bultzatzaileek, ordea, uste zuten errefuxiatu guztiak terroristak zirelasalbuespenik gabe, eta, atentatuekin Frantziako eskualde baten lasaitasuna astoratzen bazuten, azkenean haien gobernuak amore emango zuela eta deportazioak eta estradizioak baimentzen hasiko zela.

Eta horixe gertatu zen azkenean. François Mitterrand sozialistak gehiengo kontserbadore parlamentarioarekin gobernatzera behartu izan zenean, Jacques Chiracek eta bere Barne arduradunak, Charles Pasquak eta Robert Pandreauk, jakinda GALen kontrola nork zuen, akordio estrategiko bat eskaini zieten Felipe Gonzalezi eta Jose Barrionuevo Espainiako Barne ministroari: “Zuek GAL lurperatzen duzue eta guk eskatzen diguzuen etakide guztiei ematen dizuegu“. GALak hilabete batzuk geroago desagertu ziren, 1987an.

 

Botereen banaketaren garrantzia

Demokrazia bat botere banaketa eta legea errespetatuz eraikitzen da. GALen bitartez, Felipe Gonzalezen gobernupean pertsona batzuek bi arau horiek hautsi zituztela uste dugu, eta, aldi berean, polizia, fiskal, epaile eta borrero bihurtu ziren; aldiz, inongo zalantzarik gabe, baieztatzen dugu, gutxienez estatu krimenak toleratu zituztela. Eta hori terrorismoa ere bada.

“Berria” egunkariaren esteka honetan GALi buruzko informazio oso osoa ere baduzu.